Comillas, het gebeurt niet vaak dat ik een aparte pagina wijd aan een dorp. Maar met alle plezier maak ik een uitzondering voor dit prachtige plekje ten westen van Santander. Wanneer je aan mensen in je omgeving vraagt of iemand dit Spaanse dorp kent, zullen de meeste hierop negatief antwoorden. Het is nochtans duidelijk dat er al best veel toeristen hun weg vinden naar dit uiterst gezellige plekje. Ik kan ze alleen maar gelijk geven!
1. Transport
Comillas bereiken doe je best met een huurwagen of de bus.
Wat je auto betreft, weet dat de parkeerplaatsen redelijk beperkt zijn. Ofwel kom je vroeg, ofwel parkeer je een eindje buiten het centrum. Ik sloeg de centrumparking meteen over omdat ik al zag hoe druk het was in de omgeving. Een goede parkeeroptie is deze. Net buiten de drukke omgeving maar wel nog binnen wandelafstand van de bezienswaardigheden.
Voor de bus vanuit Santander, het busstation waar je moet zijn vind je via deze deze link. Met vervoersmaatschappij La Cantabrica kan je op meerdere momenten per dag in Comillas geraken. Weet wel, als je nog terug moet met diezelfde bus, kan je best de eerste bus al nemen. Anders wordt je tijd in Comillas wel heel kort. De vervoersregeling kan je vinden door op deze link te klikken. Op het moment van schrijven is deze up-to-date, al kan dit in de toekomst veranderen. Kijk dus zeker na of je bus effectief zal rijden.
2. Het dorp
Wie Comillas zegt, zegt ook Gaudí. Best opvallend, want de Spaanse architect heeft slechts drie bouwwerken buiten Catalonië. Eén van die drie gebouwen is El Capricho en staat dus sinds 1885 in Comillas. Wat ooit de verblijfplaats was van een rijke Spaanse industrieel is vandaag dé trekpleister van Comillas. Met zijn vrolijke uitstraling is het een huis waar velen vandaag nog in zouden willen wonen. De vele zonnebloemtegels geven het een echt zomers gevoel en maken het een leuke plek om te blijven rondhangen.
Een ticket zonder gids kost €10 en is de hele dag geldig, geen tijdsslot om rekening mee te houden dus. Het gebouw is toegankelijk via Bo. Sobrellano en niet via Bo. el Parque zoals het op de kaart soms de indruk geeft. Verwarrend, want voor het paleis en de kapel van Sobrellano is het net omgekeerd.
El Capricho met de zonnebloemtegels en een bronzen Gaudí standbeeld.
Het Palacio de Sobrellano is ronduit indrukwekkend te noemen. Dit prachtige paleis is niet ontworpen door Gaudí maar wel door een andere Catalaanse architect, Joan Martorell. Het is alleszins wel gebouwd in dezelfde periode als El Capricho, maar de opdrachtgever Antonio López y López, was reeds overleden toen het eindelijk klaar was. Gelukkig kunnen wij vandaag wél genieten van dit bouwwerk.
Wie graag binnen een kijkje wil gaan nemen, kan dit enkel doen door voor slechts €7 een ticket te kopen op de officiële website. Dit is inclusief gids, al zijn deze rondleidingen jammer genoeg enkel in het Spaans. Engelstalige rondleidingen zijn niet mogelijk en dus sta je best vaak te kijken naar allerlei dingen waar je geen extra uitleg over kan krijgen. Ik spreek geen woord Spaans maar geraakte niet meteen verveeld door de impressionante inkleding van het paleis. Of het nu de wit marmeren trap in de inkomhal of de houten wenteltrap even verderop is, je staat soms enkele minuten te staren naar de schoonheid en de precieze detailafwerking.
Sobrellano Palace, zowel de binnen- als de buitenkant zijn overweldigend.
Wie Sobrellano Palace bezoekt kan er ook meteen een bezoek aan het Capilla-Panteón de Sobrellano bijnemen. Het wordt gebruikt als mausoleum voor de eerste markies van Comillas, Antonio López y López, en zijn familie. Gelukkig voor deze man was de kapel wel tijdig klaar, waardoor hij enkele jaren later er meteen begraven kon worden.
Voor een bezoek kan je dezelfde website gebruiken als die voor het paleis. De prijs is ook dezelfde, al is dit bezoek met een gids die je niet verstaat, iets minder interessant. Er wordt over elk familielid van alles verteld maar de omgeving is net iets minder indrukwekkend. Hierdoor heb je sneller alles gezien en kan het verhaal van de gepassioneerde gids soms wat langdradig worden. Ik spreek hier natuurlijk over, als niet-Spaanstalige toerist.
Het makkelijkste is om bij een boeking eerst naar het paleis te gaan en een uur later te boeken voor de kapel. Je gaat dan met je gids van het ene gebouw naar het andere. Tickets zijn dus met een tijdslot; meld je ruim op voorhand aan!
Capilla-panteón de Sobrellano
Als je de drie bovenstaande bouwwerken gezien hebt, heb je de mooiste plekjes van Comillas gezien. Maar het houdt niet op! Wie vroeg toegekomen is, heeft ruim de tijd om nog enkele hoogtepunten te bezoeken.
Letterlijk één van de meest opvallende daarvan is University Center CIESE-Comillas. Dit universiteitsgebouw steekt hoog boven Comillas uit en is met zijn opvallende oranje-bruine baksteen een pronkstuk van deze omgeving. Het prachtige domein rondom de school is gratis te bezichtigen. Je kan te voet binnenkomen via de opvallende rode poort, Portalada.
De gebouwen van de universiteit vertonen wel serieus wat ouderdomsverschijnselen. Hoe dichter je komt, hoe opvallender de slechtere staat van bepaalde delen is.
Voor een rondleiding binnenin gebruik je alweer de eerder vernoemde website. Een ticket is tijdsgebonden en kost opnieuw €7.
Ingangspoort Portalada
University Center CIESE-Comillas
Het Cementerio de Comillas is op z'n zachtst gezegd een akelige plek om te vertoeven. Het kerkhof werd gebouwd op de ruïnes van een oude kerk. Hierdoor geeft het een bouwvallige indruk en lijkt het eigenlijk al enkele jaren een verlaten plaats.
Hier en daar zijn enkele plekken voor kisten vrij, waardoor het net iets enger wordt om rond te lopen. Niet meteen de plek waar je laat op de avond nog wil rondlopen maar wel een bijzondere omgeving die zeker een passage waard is.
Opvallend zijn enkele prominente beelden van een engel die op meerdere plaatsen terugkomen. Zo is er rechts aan de ingang de Ángel Exterminador, die de beschermengel van het kerkhof zou zijn.
Het domein is behoorlijk klein en heel erg veel is er voor de rest niet te zien. Langer dan een kwartier ben je in principe dan ook niet op het kerkhof aanwezig.
Cementerio de Comillas
Casa del Duque de Almodóvar del Río
Let op wanneer je een bezoek wil brengen aan Casa del Duque de Almodóvar del Río, want het is zeker niet de eenvoudigste plek om binnen te geraken. De beperkte openingsdagen doorheen het jaar zorgen ervoor dat je op heel specifieke dagen in Comillas moet zijn. Ik overloop even de juiste periodes:
- Elke dag in juli, behalve maandagen
- Elk weekend van Pasen tot september
- Zaterdag om 11u, 12u, 16u & 17u
- Zondag om 11u & 12u
Een bezoek neemt ongeveer een uur in beslag en wordt opnieuw enkel in het Spaans gegidst. Aangezien de plaatsen ook beperkt zijn, raad ik aan ruim van tevoren je ticket te boeken. Ik was zelf helaas niet op de juiste dag in Comillas en ben dus ook niet binnen kunnen gaan.
Tegenover dit 19e-eeuwse landhuis heb je het Monument au Marquis de Comillas. Dit 30m hoge monument is er ter ere van de eerder genoemde Antonio López y López. Dit als dank voor het grote aandeel in de ontwikkeling van Comillas tot een bekend zomerverblijf voor vooraanstaande Spaanse edelen. Het leuke park waar je zijn beeld kan vinden heeft ook een mooie speeltuin en een prachtig zicht over de zee. Ideaal ook voor een middagpauze op het gras.
Monument au Marquis de Comillas
Nog een erfenis van Gaudí in Comillas is de Puerta de los Pájaros. Een eenvoudige poort met drie doorgangen, één voor de auto's, één voor de voetgangers en één voor de vogels. Uiteindelijk stelt het niet zo heel veel voor, maar wanneer je in de buurt bent is het wel leuk om er even te passeren. Met zijn bijzondere design is het wel uitgegroeid tot een iconische plek. Afhankelijk van de periode is de klimop net gesnoeid of mooi groen rondom de muren.
Tot slot is de oude binnenstad van Comillas zeker een passage waard. Er zijn verschillende klassieke gebouwen die de smalle straatjes omtoveren tot een zeer mooie omgeving. Je kan o.a. de Iglesia de San Cristóbal, Ayuntamiento antiguo de Comillas en de Fuente de tres caños bekijken. Geen van de drie is op zich echt een bezienswaardigheid die je moet gezien hebben. Het is eerder de combinatie van de verschillende constructies die er een aantrekkelijk geheel van maken.
Puerta de los Pájaros
Fuente de tres caños in de oude binnenstad.
3. Reisroute
Voor het reisplan rond en door Comillas, verwijs ik je graag door naar het stukje over Bilbao.